عبد الله بن محمد ابن ناقيا ( ابن ناقيا البغدادي ) ( مترجم : ميرلوحى )
91
الجمان في تشبيهات القرآن ( فارسى )
بر نمىدارد ، و به آن سبب است كه ( در مداومت سگ بر آن عمل ) دو كار متضادّ را ( بعنوان شرط ) ياد كرده است ، و تقدير آيه چنين است : « كمثل الكلب لاهثا ( : داستان وى مانند داستان سگ است كه نفس نفس مىزند ) » . و گفته مىشود : « لهث يلهث » ( : زبان از دهان بيرون آورد و زبان از دهان بيرون مىآورد ) لاهث ، لهثان ، و لهاث ( : زبان از دهان بيرونآورنده ) . يكى از شاعران ، سگ جنگجو را وصف كرده و حالت « لهث » آن را با تشبيهى كه در آن نوپردازى كرده ، بيان داشته است ، آن شاعر - كه شعر وى را يكى از بزرگان براى من قرائت كرد - گفته است : [ از بحر متقارب ] 92 جرىء على النّاس مستأسد * مدلّ على كلّ قرن بطل 93 و يرفع فى سطوات المصا * ل له ذنبا مثل قرن الوعل 94 ذلوق اللّسان كما زال عن * ذباب من السّيف عافى الحلل و امير ابو محمّد الحسن بن عيسى بن المقتدر - رضوان اللّه عليه - از قول ابو الفرج اصفهانى « 31 » ، از قول جحظه « 32 » نقل كرد كه گفت : عبيد اللّه بن عبد اللّه بن طاهر « 33 » نقل كرد و گفت : چون برادرم طاهر ، علىّ بن الجهم « 34 » را از زندان آزاد كرد ، مدّتى با وى در شادياخ « 35 » اقامت گزيد ، و روزى آهنگ شكار كردند ، و با مرغزارى پر از پرنده و حيوانات وحشى مصادف شدند ، و فصل ظهور زعفران بود ، پس علىّ بن
--> ( 31 ) - او صاحب كتاب الاغانى است ، و سال 356 ه ، وفات يافت . ( 32 ) - او احمد بن جعفر برمكى است ، و سال 324 ه ، و بنا بر قولى سال 326 ه وفات يافت . ( معجم الادباء ، ج 1 ، ص 383 ) ( 33 ) - او عبيد اللّه بن عبد اللّه بن طاهر مكنّى به ابو احمد است . وى در ادب و فنون ادبى و روايت و انشاء شعر مقامى دارد ( الاغانى ، ج 9 ، ص 40 چاپ دار الكتب ملاحظه شود ) . ( 34 ) - او ابو الحسن علىّ بن الجهم شاعر عصر عبّاسى متوفّى به سال 249 ه است ( الاغانى ، ج 10 ، ص 203 ملاحظه شود ) . ( 35 ) - شادياخ آباديى از آباديهاى بلخ است ، و نيز از حومه نيشابور است ، و در روزگار قديم بوستانى از آن عبد اللّه بن طاهر بن الحسين و چسبيده به شهر نيشابور بوده است . ( معجم البلدان )